Balık ve Yaşam

Balık Adları ve Balıkçılıkla İlgili Terimler

Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Balık Adları ve Balıkçılıkla İlgili Terimler

Evliya Çelebi, Seyehatname’yi telifi esnasında balık tabirini üç dilde ve dört ayrı kelimeyle kaydeder. Buna göre, Türkçe balık; Farsça mahi; Arapça semek ve nadiren hut kelimesini kullanır. Seyahatname’nin indeksli tıpkı basımında, balık kelimesini ihtiva eden 61 isim ve tamlama bulunmaktadır.Bunlar balık,balık ağı,balık ağı şebekesi, balık aşçıları, balık pazarları, balık dalyanı, balık dişi. balık geçitleri, balık kursağı, balık emaneti, balık pişiriciyan, balık çarşısı, balıkçılar, dalyan, dalyancıyan esnafı, balık eti, balık sırtı, balık tasviri ve balıkçıl telleridir.

Evliya, balık çeşitliliği ve bolluğunu anlatırken “nice bin balık” “yüzbinlerce çeşit balık”  “balık çeşitlerinin sayısını Allah bilir” gibi ifadeler kullanır. Balıkların büyüklüğünü ‘’ sanki her biri ejderhadır’’ renklerini, ‘’bukalemun gibi nakışlı balıklar’’tasviri ile anlatır.Seyahatnamenin bütün ciltlerine dağılmış ve çoğu defalarca zikredilen yüz kadar deniz ve tatlı su balığı şunlardır;çiroz, gümüş,hamsi,kalkan,kılıç balığı,tekir balığı,lakerda,levrek,lüferpalamut,pisi, uskumru ve zargana.